Hayatın Anlamı Nedir?

Günümüz insanının en büyük sorunu: Hayatın içindeki anlamı yitirmesi ve buna bağlı olarak gelişen, hem kendine hem de dünyaya karşı hissettiği o derin yabancılaşmadır.

Hayatın anlamı üzerine paylaştığı sade ama derin düşünceleriyle tüm dünyada yankı uyandıran
Hintli bilge Sadhguru, yaşamın bir anlamı olmamasının aslında bir eksiklik değil, büyük bir özgürlük olduğunu anlatır. Ona göre bizler, kendimizi güvende hissetmek için hayata sürekli bir “amaç” yüklemeye çalışırız. Sahip olduğumuz işler, kurduğumuz aileler ya da bağlandığımız fikirler, aslında ruhumuzun etrafına ördüğümüz güvenli birer koza gibidir. Bu koza bizi dışarının sertliğinden korur ama bir süre sonra kendi hapishanemize dönüşür.

Şunu düşünmek gerekir: Eğer hayatın bir tek amacı olsaydı ve biz onu gerçekleştirseydik, geriye yaşanacak ne kalırdı? “Neden yaşıyorum?” diye sormamızın asıl sebebi, zihnimizin belirsizlikten korkup kendine güvenli bir liman arama çabasıdır. Aslında yaşamın tek gerçek gayesi, nefesimiz kesilmeden önce bu hayatın her halini tadabilmektir. Bu, dünyayı fethetmek değil; kendi iç dünyamızın, düşüncelerimizin ve duygularımızın her köşesini keşfedebilmektir. Sadhguru’nun da dediği gibi; yaşam bir görev listesi değil; her anıyla keşfedilmeyi bekleyen, eşsiz bir canlılık halidir.

Modern dünyada, dur durak bilmeyen bir veri akışının içinde her şeye dair bir fikrimiz var ama olan biteni duyumsamakta zorlanıyoruz. Cebimizdeki cihazlarla dünyaya her an bağlanırken; kapı komşumuzun yaşadığı bir kederi, sokağımızdaki ağacın değişen gölgesini ve hatta kendi içimizden yükselen o fısıltıları duyamaz hale geliyoruz. Çok fazla bilgiye ulaştığımız ama ulaştığımız bu bilgilerin ruhumuzda pek bir iz bırakmadığı bir dönemden geçiyoruz. Ekranda her şeyi hızla tüketirken, kalbimiz bu hıza ayak uyduramadığı için artık bir olaya gerçekten dahil olmak yerine sadece onu dışarıdan bir izleyici gibi seyretmekle yetiniyoruz.

İnsan, hayatın kendine has ritmini bir kez kaçırdığında, artık sadece bir yerlere yetişmeye çalışan bir telaştan ibaret kalıyor. “Ben bunu neden yapıyorum?” diye kendimize sormayı bıraktığımızda, yaşamımız sanki sadece kurulmuş bir saat gibi işleyen hareketlere dönüşüyor. Başkalarının beklediği şekilde yaşamaya çalışırken, aslında kendi hayatımızı ne kadar ıskaladığımızı fark edemiyoruz.
Bize sunulan hazır mutluluk tarifleri, kendi içimizdeki o saf rengi yavaş yavaş solduruyor. İçimizdeki huzursuzluğu duymamak için dışarıdaki gürültüye daha çok sığınıyoruz; oysa bazen herkesin gittiği o kalabalık yoldan sapmak, insanın kendini bulması için gereken tek şeydir.

Şehirlerin o bitmek bilmeyen gürültüsünde; neyi, gerçekten neden yaptığımızı düşünmeye pek vaktimiz olmuyor. Genelde sadece önümüzdeki işleri nasıl bitireceğimizi, o günü nasıl atlatacağımızı düşünüyoruz. Oysa bu koşturmacanın yükü, ancak yaptığımız şeyin arkasında samimi bir sebep bulduğumuzda hafifliyor. Hep bir bitiş çizgisine kilitlenip kaldığımız için, yürüdüğümüz yolun kendi güzelliklerini fark edemez hale geliyoruz. Neden orada olduğumuzu bilmeden attığımız her adım, bizi sadece biraz daha yoruyor.

Bugün özgürlüğü sadece önümüze sunulan seçenekler arasından birini seçip ‘tüketmek’ sanıyoruz. Oysa gerçek özgürlük, dışarıdan gelen hiçbir dayatmaya ihtiyaç duymadan, insanın kendi iç huzurunu ve hayat amacını kendi başına bulabilmesidir. Gerçek bağımsızlık aslında zihinlerde başlar. Hiçbir kalıba veya kimseye boyun eğmeden, kendi fikirlerimize sahip çıkabildiğimizde gerçekten hür oluruz. Bu sarsılmaz ve kararlı duruş, aslında bugün kendi iç dünyamızda bize zorla kabul ettirilmek istenen alışkanlıklara karşı vermemiz gereken asıl yanıtı temsil ediyor.

Gündelik hayatta sıkça rastladığımız o kabalıklar ve bitmek bilmeyen gerginlikler; aslında içimizdeki anlam boşluğunu dışarıdaki gürültüyle bastırma çabamızdan doğuyor. Kendi içinde bir huzur yakalayamayan insan, ister istemez dış dünyaya karşı da hırçınlaşıyor. Birbirimize karşı sabrımızın bu denli azalması, aslında kendi özümüze olan sevgimizi yitirmemizden kaynaklanıyor. Yaşadığımız o gerginliklerin asıl sebebi karşımızdaki insanlar değil; kendi içimizdeki o derin sessizlikle yüzleşmekten duyduğumuz korkudur.

İnsan, daha çok şeye sahip oldukça özgürleşeceğini sanıyor ama bu aslında yorucu bir yanılgıdan ibaret. Oysa gerçek bir içsel değişim; sahip olduğumuz şeylerin bize yüklediği ağırlıklardan kurtulup, bir başkasının hayatına içten bir nezaketle dokunabildiğimizde başlıyor. Bir insanın gönlünde ufacık da olsa bir yer bulabilmek, dünyevi değerlere sahip olmaktan çok daha kalıcı ve ferahlatıcı bir duygu. Nezaket, giderek sertleşen bu dünyada bir insanın bir başkasına sunabileceği en değerli hediyedir.

Peki, bu kadar çok “nasıl” sorusu arasında boğulurken o temel “neden”i yeniden nasıl bulabiliriz? Şehir hayatının içinde bizler için çözüm, büyük değişimlerde değil; günün içine yayılmış küçük farkındalıklarda saklı. Sabahları telefona uzanmadan önce pencereyi açıp rüzgarın sesini duymak, işe giderken her zamanki yolumuzu değiştirip bir esnafa içtenlikle “kolay gelsin” demek güzel bir başlangıç olabilir. Modern hayat bizi her şeyi bir an önce “bitirmeye” zorlasa da, biz bir akşam vaktini sadece kitap okuyarak ya da bir dostun sesini telaşsızca dinleyerek “geçirmeyi” seçebiliriz. Eşyaların hayatımızı doldurmasına izin vermek yerine, bazen bir alışkanlığımızı hayatımızdan çıkararak sadeleşmenin o hafifletici yanını keşfedebiliriz.